Brokoli Alerjisi

Brokoli, Brassicaceae yani turpgiller ailesinde yer alan ve günlük beslenmede yaygın olarak tüketilen bir sebzedir. Çoğu kişi brokoliyi herhangi bir sorun yaşamadan tüketebilirken nadiren gerçek IgE aracılı alerjik reaksiyonlar gelişebilir. Brokoli tüketiminden sonra ağızda kaşıntı, dudaklarda şişme, ürtiker, sindirim sistemi yakınmaları, solunum belirtileri ve çok daha nadir olarak anafilaksi görülebilir.

Brokoli alerjisinin değerlendirilmesinde yalnızca brokolinin kendisi değil, aynı bitki ailesinde bulunan hardal, lahana, karnabahar, Brüksel lahanası ve bazı diğer sebzeler de önem kazanabilir. Bu besinlerde yapısal olarak benzer proteinler bulunduğundan bazı kişilerde çapraz duyarlılık gelişebilir. Bununla birlikte brokoliye alerjisi bulunan herkesin bütün turpgillere alerjik olduğu düşünülmemelidir.

Bazı brokoli reaksiyonları polenlerle çapraz reaksiyonun bir parçası olarak da ortaya çıkabilir. Özellikle pelin otu polenine duyarlılığı bulunan kişilerde hardal ve diğer Brassicaceae üyeleriyle çapraz reaksiyonların görülebildiği bilinmektedir. Ancak brokoli tüketiminden sonra ortaya çıkan her belirti polen-gıda sendromu olarak değerlendirilmemeli; gerçek primer brokoli alerjisi ve diğer olası mekanizmalar da göz önünde bulundurulmalıdır.

Brokoli Alerjisi Nedir?

Brokoli alerjisi, bağışıklık sisteminin brokolide bulunan belirli proteinleri zararlı olarak algılaması sonucunda gelişen besin alerjisidir. IgE aracılı reaksiyonlarda kişi ilgili brokoli proteinine karşı duyarlanır. Brokoli tekrar tüketildiğinde bağışıklık sistemi bu proteini tanıyarak mast hücreleri ve bazofillerden histamin ve diğer mediyatörlerin salınmasına neden olabilir.

Bunun sonucunda ağız ve boğazda kaşıntı, deride ürtiker, yüzde veya dudaklarda şişme, sindirim sistemi yakınmaları ve daha ciddi durumlarda solunum veya dolaşım belirtileri gelişebilir. Reaksiyonun şiddeti kişinin hangi proteine karşı duyarlı olduğuna ve bireysel reaksiyon eşiğine göre değişebilir.

Brokoli alerjisi sık görülen besin alerjileri arasında değildir. Brassicaceae ailesindeki besinlere karşı IgE aracılı alerjiler genel olarak seyrek bildirilirken, bu aile içinde hardal daha iyi tanımlanmış önemli bir alerjendir.

Brokoli Alerjisi Neden Olur?

Brokoli alerjisinin temelinde bağışıklık sisteminin brokolideki belirli proteinlere karşı IgE geliştirmesi bulunur. Brokoli, lahana ve karnabahar gibi sebzeler aynı Brassica grubu içerisinde yer aldığı için bazı proteinleri yapısal olarak birbirine benzeyebilir. Bu benzerlik bazı kişilerde çapraz reaksiyon gelişmesine neden olabilir.

Bitkisel besin alerjilerinde lipid transfer proteinleri gibi ısıya ve sindirime daha dayanıklı proteinler de klinik açıdan önem taşır. Aynı Brassica grubunda yer alan lahanada Bra o 3 adlı lipid transfer proteininin önemli bir alerjen olduğu ve pelin otu poleni ile şeftali gibi başka bitkisel besinlerle çapraz reaksiyon gösterebildiği gösterilmiştir. Bu durum Brassicaceae sebzelerinde bazı reaksiyonların daha geniş bitkisel alerjen duyarlılıklarının bir parçası olabileceğini düşündürmektedir.

Bunun yanında brokoliyle ilişkili reaksiyonların polen-gıda sendromu kapsamında görülebildiğini gösteren klinik olgular da bulunmaktadır. Bu nedenle kişinin polen alerjisi öyküsü, hardal ve diğer Brassicaceae sebzelerini tüketip tüketemediği tanı sırasında önemlidir.

Brokoli Alerjisi Belirtileri Nelerdir?

Brokoli alerjisinin belirtileri çoğunlukla brokoli tüketildikten kısa süre sonra ortaya çıkar. Ağız içerisinde kaşıntı, dudaklarda karıncalanma, dil veya damakta rahatsızlık ve boğazda kaşıntı erken belirtiler arasında olabilir. Özellikle polenlerle çapraz reaksiyon bulunan bazı kişilerde belirtiler ağız ve boğaz çevresinde daha belirgin olabilir.

Deride ürtiker, yaygın kaşıntı, kızarıklık ve dudak veya göz çevresinde şişme gelişebilir. Sindirim sistemi etkilendiğinde karın ağrısı, bulantı, kusma veya ishal görülebilir. Yalnızca brokoli tüketiminden sonra gaz veya şişkinlik oluşması ise tek başına IgE aracılı brokoli alerjisi anlamına gelmez.

Solunum sisteminin etkilenmesi durumunda öksürük, ses değişikliği, boğazda sıkışma, hırıltılı solunum veya nefes almakta güçlük gelişebilir. Baş dönmesi, tansiyon düşüklüğü veya bayılma gibi dolaşım sistemi belirtileri ciddi sistemik reaksiyonu düşündürür.

Brokoli Alerjisi Anafilaksi Yapar mı?

Brokoli alerjisi nadir görülmesine rağmen ciddi sistemik reaksiyonlar mümkündür. Brassicaceae ailesindeki bazı besinlere karşı anafilaktik reaksiyonlar bildirilmiş ve brokoliyle ilişkili ciddi hızlı reaksiyon vakaları da tanımlanmıştır.

Anafilaksi sırasında dil veya boğazda şişme, nefes almakta güçlük, hırıltılı solunum, yaygın ürtikerle birlikte dolaşım belirtileri, tansiyon düşüklüğü, baş dönmesi veya bilinç kaybı gelişebilir. Bu belirtiler acil tıbbi müdahale gerektirir.

Daha önce brokoli tüketiminden sonra sistemik reaksiyon yaşayan kişilerin bireysel risk değerlendirmesinin yapılması önemlidir. Anafilaksi açısından riskli bulunan kişilere hekim tarafından adrenalin oto-enjektörü reçete edilebilir ve yanlışlıkla tüketim durumunda uygulanacak acil durum planı hazırlanabilir.

Brokoli Alerjisinde Çapraz Reaksiyonlar

Brokoli ile Hardal Alerjisi Arasında İlişki Var mı?

Brokoli ve hardal Brassicaceae ailesinin üyeleridir. Bu nedenle bazı proteinler arasında benzerlik bulunabilir ve çapraz duyarlılık gelişebilir. Hardal alerjisi konusunda yapılan çalışmalarda aynı ailede bulunan başka bitkisel gıdalara karşı duyarlılık ve çapraz reaksiyon gösterilmiştir.

Bu ilişki özellikle hardala karşı gerçek alerjisi bulunan kişilerde brokoli ve diğer Brassicaceae sebzelerinin klinik öyküsünün değerlendirilmesini anlamlı hale getirir. Ancak hardal alerjisi olan herkes brokoliye alerjik değildir. Kişi brokoliyi düzenli olarak ve sorunsuz şekilde tüketiyorsa yalnızca aynı bitki ailesinde olduğu için brokolinin diyetten çıkarılması gerekli değildir.

Benzer şekilde brokoli alerjisi bulunan bir kişinin hardala da mutlaka reaksiyon göstereceği söylenemez. Çapraz duyarlılık ile gerçek klinik alerji birbirinden ayrılmalıdır.

Brokoli ile Lahana ve Karnabahar Arasında Çapraz Reaksiyon Olur mu?

Brokoli, lahana ve karnabahar birbirine yakın Brassica oleracea çeşitleridir. Bu nedenle ortak proteinler taşımaları ve bazı kişilerde çapraz duyarlılık oluşması mümkündür. Brassicaceae ailesine karşı alerjinin incelendiği klasik bir olguda lahana alerjisi bulunan hastada hardal, karnabahar ve brokoliyle de deri testi reaksiyonu saptanmıştır.

Ancak testte birden fazla Brassica sebzesine karşı pozitiflik bulunması kişinin bu sebzelerin tamamını tükettiğinde klinik reaksiyon yaşayacağı anlamına gelmez. Brokoli alerjisi olan ancak karnabahar veya lahanayı yıllardır sorunsuz tüketen kişinin bu sebzeleri yalnızca botanik yakınlık nedeniyle bırakması çoğu durumda gerekli değildir.

Klinik değerlendirmede kişinin gerçek tüketim öyküsü test sonuçlarından bağımsız olarak dikkate alınmalıdır.

Brokoli ile Şeftali Alerjisi Arasında İlişki Olabilir mi?

Şeftali özellikle lipid transfer proteini duyarlılığı açısından önemli bir bitkisel besindir. Brassicaceae ailesindeki lahanada tanımlanan Bra o 3 lipid transfer proteininin şeftali ve pelin otu alerjenleriyle çapraz reaksiyon gösterebildiği bilinmektedir.

Bu nedenle geniş lipid transfer proteini duyarlılığı bulunan bazı kişilerde birden fazla bitkisel gıdaya karşı reaksiyon görülebilir. Ancak şeftali alerjisi bulunan herkesin brokoliye alerjik olması beklenmez.

Şeftaliyle ciddi reaksiyon öyküsü bulunan ve aynı zamanda brokoli veya başka Brassica sebzeleriyle reaksiyon yaşayan kişilerde ortak bitkisel alerjen ailelerinin rolü değerlendirmeye alınabilir.

Brokoli Alerjisinde Polen İlişkisi

Brokoli ve Pelin Otu Alerjisi Arasında İlişki Var mı?

Pelin otu poleni bazı bitkisel besinlerle çapraz reaksiyon gösterebilir. Özellikle pelin otu–hardal alerji sendromu olarak bilinen klinik örüntüde hardal ve bazı Brassicaceae sebzeleri önem taşır.

Brokoli tüketiminin ardından dudak ve göz çevresinde şişme ile nefes darlığı gelişen ve pelin otu polenine duyarlılığı bulunan bir hastada brokoliye bağlı polen-gıda ilişkili reaksiyon bildirilmiştir. Bu durum pelin otu duyarlılığının bazı brokoli reaksiyonlarında rol oynayabileceğini göstermektedir.

Ancak pelin otu alerjisi bulunan herkesin brokoliden kaçınması gerekmez. Polen alerjisi oldukça yaygın olmasına rağmen brokoli alerjisi nadirdir. Brokoli daha önce sorunsuz tüketiliyorsa yalnızca polen alerjisi nedeniyle diyetten çıkarılması doğru değildir.

Brokolinin Tüketim ve Temas Şekli Alerjiyi Etkiler mi?

Brokoli Pişirilince Alerji Yapmaz mı?

Pişirme işleminin brokoli alerjenleri üzerindeki etkisi reaksiyona neden olan proteine göre değişebilir. Bazı bitkisel proteinlerin yapısı yüksek sıcaklıkla değişebilir ve alerjenliği azalabilir. Buna karşılık lipid transfer proteinleri gibi bazı alerjenler ısıya daha dayanıklıdır.

Bu nedenle brokoli alerjisi bulunan kişinin pişmiş brokoliyi otomatik olarak güvenli kabul etmesi doğru değildir. Nitekim pişmiş brokoli tüketiminden sonra hızlı gelişen ciddi alerjik reaksiyon bildirilmiş bir klinik olgu bulunmaktadır.

Yalnızca çiğ brokoliyle hafif ağız belirtileri yaşayan ancak pişmiş brokoliyi sorunsuz tüketen kişilerde ısıya duyarlı proteinlerle ilişkili bir mekanizma düşünülebilir. Ancak daha önce sistemik reaksiyon yaşayan kişilerin farklı pişirme biçimlerini evde kendi başlarına denemeleri uygun değildir.

Çiğ Brokoli ile Pişmiş Brokoli Arasında Fark Var mı?

Çiğ ve pişmiş brokolinin protein yapısı aynı değildir. Isıl işlem bazı proteinlerin üç boyutlu yapısını değiştirerek IgE tarafından tanınmasını azaltabilir. Bu nedenle bazı kişiler yalnızca çiğ sebzeyle ağız ve boğaz belirtileri yaşarken pişmiş formu daha iyi tolere edebilir.

Ancak brokoli alerjisinin bütün hastalarda aynı proteinle ilişkili olmadığı unutulmamalıdır. Isıya dayanıklı alerjenlere karşı duyarlılık varsa pişmiş brokoli de reaksiyona neden olabilir. Bu nedenle kişinin hangi formu tolere ettiği klinik öykünün önemli bir parçasıdır.

Brokoli Çorbası Alerji Yapar mı?

Gerçek brokoli alerjisi bulunan kişilerde brokoli çorbası da reaksiyona neden olabilir. Brokolinin kaynatılması veya blenderdan geçirilmesi alerjen proteinlerin tamamını ortadan kaldırmaz.

Hazır veya restoranlarda hazırlanan brokoli çorbalarında süt, krema, tereyağı, peynir, un veya farklı baharatlar da kullanılabilir. Bu nedenle yalnızca brokoli çorbası tüketiminden sonra reaksiyon yaşayan ancak sade brokoliyi sorunsuz tüketen bir kişide diğer bileşenler de değerlendirilmelidir.

Brokoli Filizi Alerji Yapar mı?

Brokoli filizi aynı bitkiden elde edildiği için brokoliyle ortak proteinler içerebilir. Ancak bitkinin gelişim evresine göre proteinlerin miktarı ve dağılımı değişebilir. Bu nedenle brokoli alerjisi bulunan bir kişinin brokoli filizini otomatik olarak güvenli kabul etmesi doğru değildir.

Özellikle daha önce ciddi brokoli reaksiyonu yaşamış kişilerin filiz veya farklı brokoli ürünlerini kendi başlarına denemeleri uygun değildir. Toleransın bilinmesi gerekiyorsa klinik değerlendirme yapılmalıdır.

Brokoliye Dokunmak Alerji Yapar mı?

Brokoliyle cilt teması bazı duyarlı kişilerde temas bölgesinde kaşıntı, kızarıklık veya ürtikere neden olabilir. Bununla birlikte brokoliyle temas sonrasında oluşan her kızarıklık IgE aracılı besin alerjisini göstermez. Cilt irritasyonu veya başka dermatolojik nedenler de benzer belirtilere yol açabilir.

Mesleki olarak brokoli veya diğer Brassica bitkileriyle yoğun temas eden kişilerde farklı maruziyet yolları da önem kazanabilir. Brokoli ve karnabahar polenleriyle çalışan tarım işçilerinde rinit, konjonktivit, astım ve ürtiker gibi mesleki alerjik belirtiler bildirilmiştir.

Brokoli Alerjisi Nasıl Teşhis Edilir?

Brokoli alerjisinin tanısında ayrıntılı klinik öykü en önemli basamaktır. Brokolinin çiğ mi pişmiş mi tüketildiği, ne miktarda yenildiği, belirtilerin ne kadar sürede başladığı ve hangi organ sistemlerinin etkilendiği sorgulanmalıdır. Aynı reaksiyonun tekrar edip etmediği de tanıda önemlidir.

Kişinin hardal, lahana, karnabahar ve diğer Brassicaceae besinlerini tolere edip etmediği değerlendirilmelidir. Polen alerjisi, özellikle pelin otu duyarlılığı ve şeftali gibi diğer bitkisel besinlerle reaksiyon öyküsü de çapraz reaksiyonların yorumlanmasına yardımcı olabilir.

Klinik duruma göre deri prik testi veya taze brokoliyle prick-to-prick değerlendirme kullanılabilir. Brokoli için yaygın besin alerjenlerindeki kadar standartlaştırılmış tanısal test olanakları bulunmayabilir. Bu nedenle test sonuçlarının klinik öyküyle birlikte değerlendirilmesi özellikle önemlidir.

Tanının belirsiz olduğu ve tıbben gerekli görülen durumlarda kontrollü oral besin provokasyon testi düşünülebilir. Ciddi reaksiyon ihtimali nedeniyle bu test evde değil, uygun tıbbi ortamda yapılmalıdır.

Brokoli Alerji Testinin Pozitif Çıkması Ne Anlama Gelir?

Brokoliye karşı deri testi veya spesifik IgE pozitifliği kişinin brokolide bulunan bir veya daha fazla proteine karşı duyarlanmış olabileceğini gösterir. Ancak duyarlanma ile klinik alerji aynı değildir.

Özellikle aynı Brassicaceae ailesindeki başka besinlere veya polenlere karşı çapraz reaksiyon bulunan kişilerde brokoli testi pozitif olabilir. Kişi buna rağmen brokoliyi herhangi bir belirti yaşamadan tüketebilir. Bu nedenle yalnızca test pozitifliği nedeniyle brokolinin diyetten çıkarılması doğru değildir.

Klinik alerji tanısında kişinin brokoliyi gerçekten tükettiğinde ne yaşadığı temel belirleyicidir.

Brokoli Alerjisinin Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gerçek brokoli alerjisi doğrulandığında temel yaklaşım brokoli ve klinik reaksiyona neden olduğu belirlenen brokoli içeren ürünlerden kaçınmaktır. Reaksiyon yalnızca belirli bir formda görülüyorsa çiğ ve pişmiş brokoli toleransı ayrıca değerlendirilebilir.

Hardal, lahana, karnabahar, Brüksel lahanası ve diğer Brassicaceae besinlerinin tamamının otomatik olarak diyetten çıkarılması gerekli değildir. Kişinin daha önce güvenle tükettiği besinlerin yalnızca aynı botanik aileye ait olmaları nedeniyle yasaklanması gereksiz beslenme kısıtlamasına yol açabilir.

Daha önce sistemik reaksiyon yaşayan veya anafilaksi açısından riskli bulunan kişilere hekim tarafından adrenalin oto-enjektörü reçete edilebilir ve kişiye özel acil durum planı hazırlanabilir. Anafilaksi geliştiğinde birinci basamak tedavi adrenalindir.

Çocuklarda Brokoli Alerjisi

Brokoli çocukların ek gıda döneminde ve sonraki yaşlarda sık tüketebildiği sebzelerden biridir. Çocuğun brokoli tüketiminden sonra yalnızca ağız çevresinde hafif kızarıklık yaşaması her zaman gerçek besin alerjisini göstermez. Yiyeceğin ciltle teması, hassas cilt veya mevcut egzama benzer görüntüye neden olabilir.

Buna karşılık brokoli tüketiminin ardından yaygın ürtiker, dudak veya göz çevresinde belirgin şişme, tekrarlayan kusma, öksürük, hırıltı veya solunum güçlüğü gelişmesi besin alerjisi açısından değerlendirilmelidir.

Brokoli alerjisi şüphesi nedeniyle karnabahar, lahana veya diğer sebzelerin gereksiz şekilde çocuğun beslenmesinden çıkarılmaması önemlidir. Daha önce sorunsuz tüketilen besinlerin toleransı korunmalıdır.

Brokoli Alerjisi ile İntolerans Aynı Şey midir?

Hayır. Brokoli alerjisinde bağışıklık sistemi brokoli proteinlerine karşı reaksiyon gösterir. İntolerans veya sindirim hassasiyetinde ise farklı mekanizmalar söz konusudur.

Brokoli lif ve fermente olabilen bazı karbonhidratlar içerdiği için bazı kişilerde gaz, şişkinlik veya karın ağrısına neden olabilir. Özellikle fazla miktarda brokoli tüketildikten sonra gelişen bu gastrointestinal yakınmalar tek başına brokoli alerjisi anlamına gelmez.

Gerçek IgE aracılı alerjide özellikle tüketimden kısa süre sonra tekrarlayan kaşıntı, ürtiker, şişme, kusma veya solunum belirtileri daha anlamlıdır.

Brokoli Alerjisinde Önemli Çapraz İlişkiler

Bu ilişkiler brokoli alerjisi bulunan kişinin listedeki bütün besinlerden uzak durması gerektiği anlamına gelmez. Hangi besinin gerçekten kısıtlanacağı klinik reaksiyon öyküsüne göre belirlenmelidir.

Brokoli Alerjisi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Brokoli alerjisi olanlar karnabahar yiyebilir mi?

Brokoli ve karnabahar yakın Brassica sebzeleridir ve bazı proteinleri benzer olabilir. Ancak brokoli alerjisi olan herkes karnabahara alerjik değildir. Karnabahar daha önce sorunsuz tüketiliyorsa yalnızca brokoli alerjisi nedeniyle bırakılması genellikle gerekli değildir.

Brokoli alerjisi olanlar lahana yiyebilir mi?

Brokoli ve lahana aynı Brassica grubu içerisinde yer alır ve çapraz duyarlılık görülebilir. Bununla birlikte brokoli alerjisi lahana alerjisi anlamına gelmez. Daha önceki tüketim öyküsü ayrıca değerlendirilmelidir.

Hardal alerjisi olanlar brokoli yiyebilir mi?

Hardal ve brokoli Brassicaceae ailesindedir ve bazı kişilerde çapraz reaksiyon görülebilir. Ancak hardal alerjisi bulunan herkesin brokoliden kaçınması gerekmez. Brokoli daha önce sorunsuz tüketiliyorsa bu önemli bir tolerans göstergesidir.

Brokoli pişirilince alerji yapmaz mı?

Hayır. Isıtma bazı brokoli proteinlerini etkileyebilir ancak bütün potansiyel alerjenleri ortadan kaldırmaz. Pişmiş brokoliyle de ciddi alerjik reaksiyon bildirilmiştir.

Brokoli alerjisi polen alerjisiyle ilişkili olabilir mi?

Evet. Özellikle pelin otu polenine duyarlı bazı kişilerde hardal ve diğer Brassicaceae besinleriyle çapraz reaksiyon görülebilir. Brokoli de nadiren bu çapraz reaksiyon örüntüsünün bir parçası olabilir.

Brokoli alerjisi testi nasıl yapılır?

Tanıda klinik öykünün yanında deri prik testi ve taze brokoliyle prick-to-prick değerlendirme kullanılabilir. Test olanakları sınırlı olabileceğinden sonuçların klinik öyküyle birlikte yorumlanması önemlidir. Gerekli durumlarda kontrollü oral provokasyon yapılabilir.

Brokoli alerjisi olanlar bütün turpgilleri bırakmalı mı?

Hayır. Brokoli alerjisi bulunan herkes hardal, lahana, karnabahar ve diğer Brassicaceae besinlerine alerjik değildir. Daha önce güvenle tüketilen besinlerin yalnızca aynı ailede oldukları için bırakılması gerekli değildir.

Brokoli alerjisi tehlikeli olabilir mi?

Evet. Brokoli alerjisi nadir olmakla birlikte ciddi sistemik reaksiyonlar gelişebilir. Nefes darlığı, dil veya boğazda belirgin şişme, tansiyon düşüklüğü, baş dönmesi veya bayılma acil değerlendirme gerektirir.

Sonuç

Brokoli alerjisi nadir görülen ancak gerçek IgE aracılı reaksiyonlara neden olabilen bir besin alerjisidir. Brokolinin hardal, lahana ve karnabahar gibi Brassicaceae ailesindeki besinlerle yakın botanik ilişkisi bazı kişilerde çapraz duyarlılığa yol açabilir. Polen alerjisi, özellikle pelin otu duyarlılığı da belirli hastalarda brokoli reaksiyonlarının ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir.

Bununla birlikte brokoli alerjisi bulunan herkesin bütün turpgil sebzeleri beslenmesinden çıkarması gerekli değildir. Testlerde çapraz duyarlılık görülse bile klinik reaksiyonun bulunmaması mümkündür. Kişinin daha önce hangi sebzeleri sorunsuz tükettiği doğru tanı açısından önemli bir bilgidir.

Brokoli tüketiminden sonra tekrarlayan ürtiker, belirgin şişme, kusma veya solunum belirtileri yaşayan kişilerde alerji değerlendirmesi yapılmalıdır. Çiğ ve pişmiş brokolinin toleransı, diğer Brassica sebzeleriyle ilişkili reaksiyonlar, polen alerjisi öyküsü ve gerekli testler birlikte değerlendirilerek hem ciddi reaksiyon riski bulunan kişiler korunabilir hem de gereksiz sebze kısıtlamalarının önüne geçilebilir.