Enginar Alerjisi

Enginar, Akdeniz mutfağında yaygın kullanılan ve özellikle zeytinyağlı yemekler, salatalar, mezeler ve çeşitli sebze yemeklerinde tüketilen bir bitkidir. Çoğu kişi enginarı herhangi bir sorun yaşamadan tüketebilirken nadiren gerçek alerjik reaksiyonlar ortaya çıkabilir. Enginar alerjisi sık karşılaşılan besin alerjilerinden biri değildir; buna rağmen literatürde enginar tüketimi sonrasında gelişen IgE aracılı reaksiyonlar ve anafilaksi vakaları bildirilmiştir. Enginarın bilimsel adı Cynara scolymus veya güncel botanik sınıflandırmada Cynara cardunculus var. scolymus olarak ifade edilebilir. Enginar, Asteraceae yani papatyagiller ailesine aittir. Aynı geniş aile içerisinde pelin otu, ambrosia, papatya, ayçiçeği ve marul gibi çok farklı bitkiler bulunur. Bu nedenle bazı kişilerde Asteraceae polenleri veya bitkileri arasında çapraz duyarlılık görülebilir. Ancak enginara alerjisi olan herkesin aynı ailedeki bütün bitkilere alerjik olduğu düşünülmemelidir. Enginarla ilişkili reaksiyonların yalnızca besinin tüketilmesiyle ortaya çıkmadığı da bilinmektedir. Enginar yetiştiriciliği, depolanması veya işlenmesi sırasında yoğun temas eden kişilerde kontakt ürtiker, rinit ve bronşiyal astım gibi mesleki alerjik tablolar bildirilmiştir. Bu nedenle enginar tüketiminden sonra ortaya çıkan besin alerjisi ile enginarın yaprak veya saplarıyla temas sonucunda gelişen kontakt reaksiyonlar ve enginar partiküllerinin solunmasıyla ortaya çıkan mesleki belirtiler birbirinden ayrılmalıdır.

Enginar Alerjisi Nedir?

Enginar alerjisi, bağışıklık sisteminin enginarda bulunan belirli protein veya başka alerjen bileşenlere karşı aşırı duyarlılık geliştirmesi sonucunda ortaya çıkan alerjik reaksiyondur. IgE aracılı besin alerjisinde kişi enginarın içerisindeki alerjenlere karşı duyarlanır. Enginar yeniden tüketildiğinde IgE antikorlarının alerjeni tanıması sonucunda mast hücreleri ve bazofillerden histamin ve diğer mediyatörler salınabilir. Bunun sonucunda ağızda kaşıntı, ürtiker, dudak veya yüzde şişme, gastrointestinal yakınmalar, solunum belirtileri ve daha ciddi durumlarda anafilaksi gelişebilir. Enginar alerjisiyle ilgili yayımlanmış vakalarda tanı deri testleri ve spesifik IgE yöntemleri kullanılarak desteklenmiş ve gerçek IgE aracılı reaksiyonların mümkün olduğu gösterilmiştir. Enginar için süt, yumurta, yer fıstığı veya bazı ağaç yemişlerinde olduğu kadar ayrıntılı ve yaygın kullanılan moleküler alerjen bileşenleri bulunmadığından tanı çoğu zaman ayrıntılı klinik öykü, doğal enginarla deri testleri ve gerektiğinde kontrollü provokasyon gibi yöntemlere dayanır.

Enginar Alerjisi Neden Olur?

Enginar alerjisinin temelinde enginardaki bazı bileşenlere karşı gelişen bağışıklık yanıtı bulunur. Asteraceae ailesindeki bitkiler çok sayıda potansiyel alerjen ve biyolojik aktif bileşik içerir. Bu ailede özellikle seskiterpen laktonlar kontakt alerjik reaksiyonlar açısından önemlidir. Enginarda bulunan cynaropicrin gibi maddeler özellikle bitkiyle cilt temasına bağlı kontakt dermatit açısından değerlendirilmiştir. Ancak kontakt dermatit ile IgE aracılı besin alerjisi aynı mekanizma değildir. Enginar yapraklarına veya saplarına dokunduktan saatler ya da günler sonra egzamatöz döküntü gelişmesi gecikmiş tip kontakt alerjiyi düşündürebilirken, enginar tüketiminden dakikalar sonra ürtiker, şişme veya nefes darlığı gelişmesi hızlı IgE aracılı reaksiyon açısından daha anlamlıdır. Enginarın Asteraceae ailesinde bulunması nedeniyle bazı kişilerde polenlerle veya aynı aileden başka bitkilerle çapraz duyarlılık da gelişebilir. Enginar alerjisi bildirilen hastalarda birden fazla Compositae/Asteraceae polenine karşı duyarlılık saptandığı çalışmalar bulunmaktadır.

Enginar Alerjisi Belirtileri Nelerdir?

Enginar alerjisinin belirtileri reaksiyonun mekanizmasına ve maruziyet yoluna göre değişebilir. Enginar tüketiminden sonra gelişen IgE aracılı reaksiyonlarda belirtiler genellikle kısa süre içerisinde ortaya çıkar. Ağızda kaşıntı, dudaklarda karıncalanma, damakta veya boğazda rahatsızlık ilk belirtiler olabilir. Deride ürtiker, yaygın kaşıntı, kızarıklık ve dudak veya göz çevresinde şişme görülebilir. Sindirim sistemi etkilendiğinde bulantı, karın ağrısı, kusma veya ishal gelişebilir. Solunum sistemi etkilenirse öksürük, ses değişikliği, boğazda sıkışma, hırıltılı solunum veya nefes almakta güçlük ortaya çıkabilir. Enginarla cilt temasına bağlı reaksiyonlarda ise temas bölgesinde kaşıntı, kızarıklık, egzamatöz döküntü veya kontakt ürtiker görülebilir. Mesleki olarak enginarla çalışan kişilerde burun akıntısı, hapşırma, gözlerde kaşıntı, öksürük ve astım belirtileri bildirilmiştir.

Enginar Alerjisi Anafilaksi Yapar mı?

Evet. Enginar alerjisi nadir görülmesine rağmen anafilaksiye neden olabilir. Literatürde enginarın istemeden tüketilmesinden sonra anafilaksi gelişen ve enginara özgü IgE duyarlılığı araştırılarak tanısı desteklenen vaka bildirilmiştir. Anafilaksi sırasında dil veya boğazda belirgin şişme, nefes almakta güçlük, hırıltı, yaygın ürtiker, tansiyon düşüklüğü, baş dönmesi veya bilinç kaybı gelişebilir. Bu belirtiler acil tıbbi müdahale gerektirir. Daha önce enginar tüketimi sonrasında ciddi sistemik reaksiyon yaşayan kişilerin enginarı evde tekrar deneyerek tolerans araştırması yapması uygun değildir. Anafilaksi açısından riskli bulunan kişilere hekim tarafından adrenalin oto-enjektörü reçete edilebilir ve kişiye özel acil durum planı hazırlanabilir.

Enginar Alerjisinde Asteraceae ve Polen İlişkisi

Enginar ile Asteraceae Ailesi Arasında Nasıl Bir İlişki Var?

Enginar Asteraceae veya eski adıyla Compositae ailesine aittir. Bu aile bitkisel çeşitlilik açısından oldukça geniştir ve pelin otu, ambrosia, papatya, ayçiçeği, marul ve hindiba gibi çok sayıda bitkiyi içerir. Asteraceae türlerinde hem polen alerjileri hem de besin, mesleki maruziyet ve kontakt dermatitle ilişkili reaksiyonlar görülebilir. Aile içerisindeki bazı proteinler ve diğer alerjenik bileşikler arasında çapraz reaksiyon olasılığı vardır. Asteraceae alerjilerinin klinik spektrumunun ekzema ve alerjik rinitten astım ve anafilaksiye kadar uzanabileceği bildirilmiştir. Ancak aynı botanik ailede bulunmak tek başına klinik alerji anlamına gelmez. Enginar alerjisi bulunan bir kişinin ayçiçeği çekirdeği, marul veya papatyaya mutlaka alerjik olduğu söylenemez. Gerçek tolerans öyküsü her besin veya bitki için ayrı değerlendirilmelidir.

Enginar ile Pelin Otu Alerjisi Arasında İlişki Var mı?

Enginar ve pelin otu Asteraceae ailesine aittir. Bu nedenle bazı hastalarda ortak veya çapraz reaktif alerjenlere karşı duyarlılık gelişmesi mümkündür. Enginar alerjisi bulunan hastaları değerlendiren küçük bir seride hastaların çeşitli Compositae polen alerjenlerine karşı deri ve IgE testlerinde pozitiflik gösterdiği bildirilmiştir. Bu bulgu enginar alerjisinin bazı kişilerde daha geniş bir Asteraceae duyarlılığının parçası olabileceğini düşündürür. Bununla birlikte pelin otu polenine alerjisi bulunan herkes enginara alerjik değildir. Kişi enginarı yıllardır herhangi bir sorun yaşamadan tüketiyorsa yalnızca pelin otu alerjisi nedeniyle enginarın beslenmeden çıkarılması gerekli değildir.

Enginar Polen-Gıda Sendromuna Neden Olabilir mi?

Enginarın polenlerle çapraz reaksiyonunun bazı hastalarda klinik rol oynayabileceği düşünülmektedir. Enginar alerjili hastalarda Asteraceae polenlerine duyarlılık bildirilmiş olması bu olasılığı desteklemektedir. Ancak enginar için elma-huş poleni veya kereviz-pelin otu ilişkisi kadar iyi karakterize edilmiş, tek bir klasik polen-gıda sendromu modeli bulunmamaktadır. Bu nedenle enginar tüketiminden sonra ağız kaşıntısı yaşayan kişinin reaksiyonu otomatik olarak polen-gıda sendromu olarak değerlendirilmemelidir. Kişinin mevsimsel polen alerjisi, başka Asteraceae besinleriyle reaksiyonları ve belirtilerin yalnızca ağız çevresinde mi yoksa sistemik mi olduğu birlikte değerlendirilmelidir.

Enginar Alerjisinde Diğer Bitkilerle Çapraz İlişkiler

Enginar ile Papatya Alerjisi Arasında İlişki Var mı?

Enginar ve papatya aynı geniş Asteraceae ailesindedir. Papatya özellikle polenlerle ve bazı diğer Asteraceae üyeleriyle çapraz reaksiyon açısından bilinen bitkilerden biridir. Ancak papatya çayına veya papatya polenine alerjisi bulunan herkes enginara reaksiyon göstermez. Aynı aile içerisinde bulunmalarına rağmen alerjen içerikleri tamamen aynı değildir. Papatya, pelin otu veya başka Asteraceae ürünleriyle ciddi reaksiyon öyküsü bulunan ve aynı zamanda enginar tüketiminden sonra belirtiler yaşayan kişilerde ortak aile duyarlılığı değerlendirmede dikkate alınabilir.

Enginar ile Ayçiçeği Arasında Çapraz Reaksiyon Olur mu?

Enginar ve ayçiçeği Asteraceae ailesinde yer alır. Bu nedenle bazı ortak veya benzer alerjenler bulunması mümkündür. Bununla birlikte enginar alerjisi bulunan herkesin ayçiçeği çekirdeğine veya ayçiçek yağına alerjik olduğu anlamına gelmez. Ayçiçeği çekirdeğini daha önce sorunsuz tüketen bir kişinin yalnızca enginar alerjisi nedeniyle çekirdeği beslenmesinden çıkarması genellikle gerekli değildir. Aynı şekilde ayçiçeği tohumu alerjisi bulunan kişinin enginara da mutlaka reaksiyon göstereceği düşünülmemelidir. Çapraz reaksiyonlar teorik botanik yakınlıktan çok kişinin gerçek klinik öyküsüyle değerlendirilmelidir.

Enginar ile Marul Alerjisi Arasında İlişki Var mı?

Enginar ve marul da Asteraceae ailesine aittir. Bu nedenle bazı kişilerde ortak bitkisel alerjenlere karşı duyarlılık görülebilir. Ancak enginara alerjisi olan kişinin marulu otomatik olarak bırakması doğru değildir. Marul daha önce sorunsuz tüketiliyorsa bu önemli bir tolerans göstergesidir. Özellikle birden fazla Asteraceae besiniyle sistemik reaksiyon yaşayan kişilerde daha geniş çapraz duyarlılık değerlendirmesi yapılabilir.

Enginarın Pişirilmesi ve Farklı Ürünleri Alerjiyi Etkiler mi?

Enginar Pişirilince Alerji Yapmaz mı?

Enginar çoğunlukla pişirilerek tüketilir. Ancak pişirme bütün olası enginar alerjenlerini güvenilir biçimde ortadan kaldırmaz. Nitekim enginar tüketimine bağlı klinik reaksiyonların büyük bölümü pişmiş veya işlenmiş enginarla da ortaya çıkabilir. Alerjen proteinlerin ısıya dayanıklılığı enginar açısından yaygın besin alerjenlerindeki kadar ayrıntılı karakterize edilmemiştir. Bu nedenle “enginar iyi pişirilirse alerji yapmaz” şeklinde bir yaklaşım bilimsel olarak güvenli değildir. Daha önce ciddi sistemik reaksiyon yaşayan kişilerin haşlanmış, fırınlanmış veya konserve enginarı kendi başlarına deneyerek güvenli olup olmadığını araştırmaları uygun değildir.

Konserve Enginar Alerji Yapar mı?

Gerçek enginar alerjisi bulunan kişiler konserve enginarla da reaksiyon yaşayabilir. Konserve işlemi ısı ve farklı işleme aşamalarını içerse de bütün potansiyel alerjenlerin tamamen ortadan kalktığı kabul edilemez. Konserve ürünlerde ayrıca sitrik asit, sirke, baharatlar veya başka bileşenler bulunabilir. Kişi yalnızca belirli bir konserve ürünle reaksiyon yaşıyor ancak evde pişirilmiş enginarı tolere ediyorsa diğer bileşenlerin de değerlendirilmesi gerekir.

Enginar Kalbi Alerji Yapar mı?

Evet. Enginar kalbi bitkinin yenilen kısmının önemli bölümünü oluşturur ve gerçek enginar alerjisi bulunan kişilerde alerjen maruziyetine neden olabilir. Enginarın yalnızca dış yapraklarının sorun oluşturduğu ve kalbinin güvenli olduğu şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir. Besin alerjisinde reaksiyon enginarın yenilebilir dokularında bulunan alerjenlere karşı gelişebilir. Daha önce enginarla sistemik reaksiyon yaşayan bir kişinin enginar kalbini ayrı bir ürün gibi değerlendirip evde denemesi uygun değildir.

Enginar Suyu veya Enginar Ekstraktı Alerji Yapar mı?

Enginar yaprağı ekstraktları ve enginar içeren bitkisel takviyeler çeşitli amaçlarla pazarlanabilmektedir. Bu ürünlerde enginarın farklı biyolojik bileşenleri daha konsantre şekilde bulunabilir. Gerçek enginar alerjisi bulunan kişinin enginar kapsülü, ekstraktı veya bitkisel karışımları “doğal ürün” olduğu için güvenli kabul etmesi doğru değildir. Üstelik çok bileşenli takviyelerde reaksiyona neden olan maddenin belirlenmesi daha zor olabilir. Asteraceae bitkilerinden hazırlanan tıbbi veya bitkisel ürünlerin de alerjik reaksiyonlara neden olabileceği güncel derlemelerde vurgulanmaktadır.

Enginarla Temas ve Mesleki Maruziyet

Enginara Dokunmak Alerji Yapar mı?

Evet. Enginarla doğrudan cilt teması bazı kişilerde kontakt reaksiyonlara neden olabilir. Özellikle bitkinin yaprak, sap ve diğer bölümlerindeki seskiterpen laktonlar kontakt dermatit açısından önemlidir. Cynaropicrin enginarda kontakt alerjen olarak öne sürülen maddelerden biridir. Bitkinin kesilmiş sap ve köklerinden açığa çıkabilen bu bileşen hassas kişilerde cilt reaksiyonlarına katkıda bulunabilir. Kontakt dermatit genellikle tüketimden dakikalar sonra gelişen IgE aracılı besin alerjisinden farklıdır. Temastan saatler veya günler sonra ortaya çıkan kaşıntılı, egzamatöz döküntüler kontakt alerji açısından değerlendirilmelidir.

Enginar Kontakt Dermatite Neden Olur mu?

Evet. Asteraceae ailesindeki bitkiler seskiterpen laktonlara bağlı alerjik kontakt dermatitin iyi bilinen nedenleri arasındadır. Enginar da bu grupta değerlendirilebilir. Kontakt dermatitte el, ön kol veya bitkiyle temas eden diğer bölgelerde kaşıntılı kızarıklık ve egzamatöz lezyonlar oluşabilir. Özellikle enginar temizleyen, yetiştiren veya yoğun şekilde işleyen kişilerde mesleki maruziyet daha önemli olabilir. Bu durum kişinin enginar tükettiğinde de mutlaka anafilaksi yaşayacağı anlamına gelmez. Kontakt dermatit ile IgE aracılı besin alerjisi ayrı bağışıklık mekanizmalarıdır.

Enginar Mesleki Alerjiye Neden Olabilir mi?

Evet. Enginarla mesleki olarak yoğun temas eden kişilerde hem deri hem de solunum yolu reaksiyonları bildirilmiştir. Sebze depolarında çalışan kişilerde enginara duyarlanma sonucu mesleki rinit ve bronşiyal astım gelişen olgular yayımlanmıştır. Enginar hasadı, paketleme, depolama veya işleme sırasında bitkiye ait partiküller havaya karışabilir. Duyarlı kişilerde burun akıntısı, hapşırma, gözlerde kaşıntı, öksürük, hırıltı veya nefes darlığı görülebilir. Belirtilerin iş günlerinde artması ve izin dönemlerinde azalması mesleki alerji açısından önemli bir ipucudur.

Enginar Tozu veya Partikülleri Astım Yapabilir mi?

Duyarlanmış kişilerde evet. Enginarla çalışan işçilerde yapılan vaka çalışmalarında enginar maruziyetiyle ilişkili bronşiyal astım gösterilmiştir. Burada sorun enginarın kokusundan ziyade havaya karışan bitkisel partiküller ve alerjenlerdir. Mesleki astım gelişen kişi enginarla temasın yoğun olduğu ortamlarda öksürük, göğüste sıkışma ve hırıltı yaşayabilir. Bununla birlikte enginar kokusunu almakla enginar proteinlerini solumak aynı durum değildir. Klinik değerlendirmede maruziyetin niteliği önemlidir.

Enginar Alerjisi Nasıl Teşhis Edilir?

Enginar alerjisinin teşhisinde ayrıntılı klinik öykü en önemli basamaktır. Enginarın hangi formda tüketildiği, ne kadar yenildiği, belirtilerin ne kadar süre sonra başladığı ve hangi organ sistemlerinin etkilendiği değerlendirilmelidir. Kişinin enginarla yalnızca tüketim sırasında mı yoksa temizlerken veya dokunurken de reaksiyon yaşayıp yaşamadığı sorgulanmalıdır. Bu ayrım besin alerjisi ile kontakt dermatit veya mesleki alerjinin ayırt edilmesine yardımcı olur. Pelin otu, ambrosia ve diğer Asteraceae polenlerine karşı alerji öyküsü de değerlendirilebilir. Enginar alerjili hastalarda farklı Compositae polenlerine karşı duyarlılık bildirildiğinden bu bilgiler çapraz reaksiyonların yorumlanmasında yardımcı olabilir. Klinik duruma göre taze enginarla prick-to-prick testi veya hazırlanmış enginar ekstraktlarıyla deri prik testi kullanılabilir. Yayımlanmış enginar alerjisi çalışmalarında tanı taze sebzeyle prick-by-prick ve spesifik IgE yöntemleriyle desteklenmiştir. Tanının belirsiz olduğu durumlarda kontrollü oral besin provokasyonu düşünülebilir. Ancak daha önce ciddi reaksiyon veya anafilaksi yaşayan kişilerde provokasyonun gerekliliği dikkatle değerlendirilmelidir ve test kesinlikle evde yapılmamalıdır.

Enginar Alerji Testinin Pozitif Çıkması Ne Anlama Gelir?

Enginara karşı deri testinin veya spesifik IgE testinin pozitif olması kişinin enginar alerjenlerine karşı duyarlanmış olabileceğini gösterir. Ancak duyarlanma ile klinik alerji aynı değildir. Özellikle Asteraceae polenlerine karşı çapraz duyarlılığı bulunan kişilerde enginar testinde pozitiflik görülebilir. Kişi buna rağmen enginarı sorunsuz tüketebiliyorsa yalnızca pozitif test sonucuna dayanarak besin alerjisi tanısı konulmamalıdır. Gerçek klinik alerjinin değerlendirilmesinde kişinin enginar tüketimiyle belirtiler arasındaki zaman ilişkisi ve reaksiyonun tekrarlanabilir olması önemlidir.

Enginar Alerjisinin Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gerçek enginar alerjisi doğrulandığında temel yaklaşım enginar ve klinik reaksiyona neden olduğu belirlenen enginar içeren ürünlerden kaçınmaktır. Enginar salatalarda, mezelerde, konservelerde, hazır sebze karışımlarında ve bazı soslarda bulunabilir. Bununla birlikte ayçiçeği, marul, papatya veya diğer bütün Asteraceae üyelerinin otomatik olarak diyetten çıkarılması gerekli değildir. Aynı bitki ailesinde bulunmak klinik alerji anlamına gelmez. Daha önce güvenle tüketilen gıdaların gereksiz şekilde bırakılması doğru değildir. Kontakt dermatiti bulunan kişilerin enginar temizlerken doğrudan cilt temasını azaltması gerekebilir. Mesleki rinit veya astım gelişen kişilerde ise işyerindeki maruziyetin azaltılması, koruyucu önlemler ve mesleki değerlendirme önem taşır. Daha önce sistemik reaksiyon yaşayan veya anafilaksi açısından riskli bulunan kişilere hekim tarafından adrenalin oto-enjektörü reçete edilebilir ve kişisel acil durum planı hazırlanabilir.

Çocuklarda Enginar Alerjisi

Enginar çocuklarda diğer bazı sebzeler kadar sık tüketilmese de gerçek alerjik reaksiyonlar teorik olarak her yaşta gelişebilir. Çocuğun enginar tüketiminden kısa süre sonra yaygın ürtiker, belirgin dudak veya göz çevresi şişmesi, tekrarlayan kusma, öksürük, hırıltı veya solunum güçlüğü yaşaması besin alerjisi açısından değerlendirilmelidir. Enginar alerjisinin nadir görülmesi nedeniyle tek bir şüpheli reaksiyon sonrasında geniş bir sebze eliminasyonu yapılması doğru değildir. Özellikle ayçiçeği, marul veya başka Asteraceae besinleri daha önce güvenle tüketiliyorsa yalnızca enginar reaksiyonu nedeniyle bırakılmaları gerekli değildir.

Enginar Alerjisi Kendiliğinden Geçer mi?

Enginar alerjisinin doğal seyri hakkında yaygın besin alerjilerindeki kadar kapsamlı veri bulunmamaktadır. Bunun temel nedeni enginar alerjisinin nadir bildirilmesidir. Bu nedenle çocukluk veya erişkin dönemde başlayan enginar alerjisinin hangi oranda zamanla geçtiğini gösteren güvenilir oranlar vermek mümkün değildir. Uzun süre reaksiyon yaşanmaması da tek başına tolerans geliştiğini göstermez; kişi bu süre boyunca enginar tüketmemiş olabilir. Alerjinin devam edip etmediği klinik öykü, testlerin seyri ve gerekli görülürse kontrollü provokasyonla değerlendirilebilir.

Enginar Alerjisi ile İntolerans Aynı Şey midir?

Hayır. Enginar alerjisinde bağışıklık sistemi enginardaki belirli alerjenlere karşı reaksiyon gösterir. İntolerans veya gastrointestinal hassasiyette ise bağışıklık sistemi dışındaki mekanizmalar rol oynar. Enginar lif ve inülin gibi fermente olabilen karbonhidratlar açısından zengin olabilir. Bu nedenle bazı kişilerde enginar tüketiminden sonra gaz, şişkinlik veya karın rahatsızlığı görülebilir. Bu belirtilerin tek başına bulunması enginar alerjisi anlamına gelmez. Gerçek IgE aracılı alerjide özellikle tüketimden kısa süre sonra gelişen ürtiker, şişme, kusma veya solunum belirtileri daha anlamlıdır.

Enginar Sonrası Belirtiler Nasıl Değerlendirilebilir?

Bu tablo kesin tanı koymak amacıyla kullanılmaz. Enginarla ilişkili besin alerjisi, kontakt alerji ve mesleki alerji farklı mekanizmalarla ortaya çıkabileceğinden klinik öykü önemlidir.

Enginar Alerjisi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Enginar alerjisi gerçekten olur mu?

Evet. Enginar alerjisi nadir görülmekle birlikte IgE aracılı gerçek besin alerjisi ve enginar tüketimine bağlı anafilaksi vakaları bildirilmiştir. Tanıda tüketim öyküsü, deri testleri ve gerekli durumlarda spesifik IgE veya kontrollü provokasyon değerlendirmeleri kullanılabilir.

Enginar alerjisi polen alerjisiyle ilişkili olabilir mi?

Evet. Enginar Asteraceae ailesindedir ve enginar alerjisi bulunan bazı hastalarda aynı ailedeki çeşitli polenlere karşı duyarlılık saptanmıştır. Ancak polen alerjisi olan herkesin enginardan kaçınması gerekmez.

Enginar alerjisi olanlar ayçiçeği çekirdeği yiyebilir mi?

Birçok kişi yiyebilir. Enginar ve ayçiçeği aynı Asteraceae ailesinde bulunmasına rağmen enginar alerjisi ayçiçeği tohumu alerjisi anlamına gelmez. Ayçiçeği çekirdeği daha önce sorunsuz tüketiliyorsa yalnızca enginar alerjisi nedeniyle bırakılması genellikle gerekli değildir.

Enginar pişirilince alerji yapmaz mı?

Hayır. Pişirmenin bütün enginar alerjenlerini ortadan kaldırdığı gösterilmemiştir. Gerçek enginar alerjisi bulunan kişiler pişmiş veya konserve enginarla da reaksiyon yaşayabilir.

Enginara dokunmak alerji yapabilir mi?

Evet. Enginar Asteraceae ailesindeki seskiterpen laktonlar nedeniyle kontakt dermatitle ilişkilendirilebilir. Enginarla temas sonrasında ellerde veya temas bölgesinde kaşıntılı egzamatöz döküntü gelişebilir. Bu durum IgE aracılı besin alerjisinden farklıdır.

Enginar astım yapabilir mi?

Yoğun mesleki maruziyet bulunan bazı kişilerde evet. Enginar depolama ve işleme işlerinde çalışan kişilerde enginara duyarlanma sonucunda mesleki rinit ve bronşiyal astım vakaları bildirilmiştir.

Enginar alerjisi testi nasıl yapılır?

Tanıda ayrıntılı klinik öykünün yanında taze enginarla prick-to-prick veya uygun enginar ekstraktıyla deri testi kullanılabilir. Spesifik IgE değerlendirmesi bazı durumlarda yardımcı olabilir. Tanının belirsiz olduğu ve tıbben uygun görülen kişilerde kontrollü oral provokasyon yapılabilir.

Enginar alerjisi tehlikeli olabilir mi?

Evet. Enginar alerjisi nadir olmasına rağmen anafilaksi gelişebilir. Nefes darlığı, dil veya boğazda belirgin şişme, tansiyon düşüklüğü, baş dönmesi veya bayılma acil değerlendirme gerektirir.

Sonuç

Enginar alerjisi sık görülen bir besin alerjisi değildir ancak gerçek IgE aracılı reaksiyonlara ve nadiren anafilaksiye neden olabilir. Literatürde enginar tüketiminden sonra anafilaksi gelişen hastalar ve enginara özgü duyarlılığın deri veya IgE testleriyle gösterildiği olgular bulunmaktadır. Enginarın Asteraceae ailesinde bulunması özellikle polen ve diğer bitkisel ürünlerle çapraz duyarlılık açısından önemlidir. Bununla birlikte enginar alerjisi bulunan kişinin ayçiçeği, marul, papatya veya aynı ailedeki diğer bütün gıdalardan otomatik olarak kaçınması gerekli değildir. Gerçek tüketim öyküsü her besin için ayrı değerlendirilmelidir. Enginar ayrıca kontakt dermatit ve mesleki alerji açısından diğer birçok sebzeden farklı bir klinik önem taşır. Bitkinin yaprak ve saplarıyla yoğun temas bazı kişilerde kontakt dermatite, iş ortamında enginar partiküllerinin solunması ise rinit veya astıma neden olabilir. Bu nedenle doğru tanıda enginarın yenmesi, ciltle temas edilmesi ve solunmasıyla ortaya çıkan reaksiyonların birbirinden ayrılması gerekir. Böylece gerçek besin alerjisi bulunan kişiler korunabilirken yalnızca gastrointestinal hassasiyet veya kontakt reaksiyon nedeniyle gereksiz geniş beslenme kısıtlamalarının önüne geçilebilir.